Trong nhiều doanh nghiệp nhỏ, khi tuyển dụng nhân sự mới, nhà tuyển dụng thường chú ý rất nhiều đến kinh nghiệm làm việc của ứng viên.
Họ quan tâm đến việc ứng viên từng làm ở công ty nào. Họ có bao nhiêu năm kinh nghiệm. Họ đã từng tham gia những dự án gì.
Những thông tin này chắc chắn rất hữu ích. Kinh nghiệm làm việc giúp nhà tuyển dụng hiểu ứng viên đã từng làm gì và có thể đảm nhận những nhiệm vụ nào.
Tuy nhiên, kinh nghiệm không phải là yếu tố duy nhất quyết định hiệu quả công việc.
Nhiều doanh nghiệp từng tuyển được một ứng viên có hồ sơ rất tốt. Người đó có nhiều năm kinh nghiệm và từng làm ở những công ty lớn.
Nhưng sau một thời gian làm việc, doanh nghiệp nhận ra người này không thực sự phù hợp với đội ngũ.
Họ có thể giỏi về chuyên môn nhưng lại khó hợp tác với đồng nghiệp. Hoặc họ không chủ động trong công việc. Hoặc họ thiếu tinh thần trách nhiệm.
Trong nhiều trường hợp, nguyên nhân không nằm ở năng lực chuyên môn mà nằm ở thái độ làm việc.
Một nhân viên có thái độ tích cực thường chủ động học hỏi. Họ sẵn sàng giải quyết vấn đề và hợp tác tốt với đội nhóm.
Ngược lại, một người có kỹ năng tốt nhưng thái độ không phù hợp có thể gây ra nhiều khó khăn cho tổ chức.
Vì vậy trong tuyển dụng, đánh giá thái độ làm việc của ứng viên là một bước rất quan trọng.
Trong bài trước về cách phỏng vấn ứng viên để phát hiện năng lực thật, chúng ta đã nói rằng phỏng vấn cần giúp nhà tuyển dụng hiểu cách ứng viên suy nghĩ và làm việc.
Một phần quan trọng khác của buổi phỏng vấn là đánh giá thái độ của ứng viên.
Thái độ làm việc của ứng viên thể hiện qua điều gì?
Thái độ làm việc không phải là một câu trả lời đơn giản trong buổi phỏng vấn.
Bạn không thể chỉ hỏi ứng viên rằng họ có trách nhiệm hay không. Hầu hết mọi người đều sẽ trả lời rằng họ rất có trách nhiệm.
Thái độ thường được thể hiện qua cách ứng viên nói về trải nghiệm làm việc trước đây.
Nó cũng thể hiện qua cách họ phản ứng với các câu hỏi và cách họ nhìn nhận những khó khăn trong công việc.
Một ứng viên có thái độ tích cực thường nói về cách họ giải quyết vấn đề.
Họ có thể chia sẻ những tình huống khó khăn mà mình từng gặp và cách họ vượt qua.
Họ cũng thường nói về những bài học mà họ đã rút ra từ trải nghiệm đó.
Ngược lại, một ứng viên có thể dành nhiều thời gian để nói về lỗi của đồng nghiệp hoặc công ty cũ.
Họ có thể đổ lỗi cho hoàn cảnh hoặc cho người khác khi nói về những thất bại.
Những chi tiết nhỏ như vậy có thể cung cấp rất nhiều thông tin về thái độ làm việc của ứng viên.
Vì sao thái độ quan trọng hơn kinh nghiệm trong nhiều trường hợp?
Trong nhiều doanh nghiệp, kỹ năng có thể được đào tạo.
Một nhân viên mới có thể cần thời gian để học quy trình hoặc công cụ làm việc.
Nhưng nếu họ có thái độ tích cực, họ thường học rất nhanh.
Họ sẵn sàng hỏi khi chưa hiểu. Họ cũng sẵn sàng cải thiện khi nhận được phản hồi.
Ngược lại, một người có nhiều kinh nghiệm nhưng thái độ không phù hợp thường khó thay đổi.
Họ có thể không muốn học cách làm việc mới. Họ cũng có thể khó hợp tác với đội nhóm.
Trong những trường hợp như vậy, hiệu quả làm việc của cả đội có thể bị ảnh hưởng.
Vì vậy nhiều doanh nghiệp hiện nay coi thái độ là yếu tố quan trọng trong tuyển dụng.
Sai lầm phổ biến khi đánh giá thái độ ứng viên
Mặc dù thái độ rất quan trọng, nhiều doanh nghiệp vẫn gặp khó khăn khi đánh giá yếu tố này.
Một trong những lý do là họ mắc phải một số sai lầm phổ biến.
Chỉ dựa vào ấn tượng ban đầu
Một ứng viên thân thiện và giao tiếp tốt có thể tạo ấn tượng tích cực trong vài phút đầu của buổi phỏng vấn.
Nhưng điều đó không có nghĩa họ có thái độ làm việc tốt.
Một số người rất giỏi giao tiếp. Họ có thể tạo cảm giác chuyên nghiệp và tự tin.
Tuy nhiên điều này chưa chắc phản ánh cách họ làm việc hàng ngày.
Nếu chỉ dựa vào cảm nhận ban đầu, nhà tuyển dụng rất dễ đưa ra quyết định sai.
Hỏi những câu hỏi quá trực tiếp
Một sai lầm khác là hỏi những câu hỏi quá trực tiếp về thái độ.
Ví dụ như hỏi ứng viên rằng họ có tinh thần trách nhiệm hay không.
Hầu hết ứng viên đều sẽ trả lời rằng họ rất có trách nhiệm.
Những câu hỏi như vậy hiếm khi giúp nhà tuyển dụng hiểu được thái độ thật.
Không quan sát hành vi của ứng viên
Nhiều nhà tuyển dụng chỉ tập trung vào nội dung câu trả lời.
Họ ít chú ý đến cách ứng viên trả lời.
Trong khi đó, cách ứng viên giao tiếp, cách họ giải thích tình huống và cách họ phản ứng với câu hỏi có thể cung cấp nhiều thông tin quan trọng.
6 cách kiểm tra thái độ làm việc của ứng viên
Hỏi về khó khăn trong công việc trước đây
Một câu hỏi rất hữu ích là hỏi ứng viên về một tình huống khó khăn trong công việc trước đây.
Ví dụ, bạn có thể hỏi họ đã từng gặp vấn đề gì trong một dự án và cách họ xử lý.
Câu trả lời thường cho thấy cách ứng viên đối mặt với thử thách.
Một ứng viên có thái độ tích cực thường nói về cách họ tìm giải pháp.
Họ có thể chia sẻ những bước cụ thể mà họ đã thực hiện để giải quyết vấn đề.
Hỏi về sai lầm họ từng mắc phải
Không ai làm việc mà chưa từng mắc sai lầm.
Vì vậy đây là một câu hỏi rất hữu ích trong phỏng vấn.
Bạn có thể hỏi ứng viên về một sai lầm trong công việc trước đây và những gì họ học được từ trải nghiệm đó.
Một ứng viên có thái độ tốt thường sẵn sàng chia sẻ về sai lầm của mình.
Họ cũng có thể nói rõ họ đã thay đổi cách làm việc như thế nào sau đó.
Quan sát cách họ nói về công ty cũ
Cách ứng viên nói về công ty trước đây có thể tiết lộ nhiều điều.
Nếu họ chỉ nói về những điểm tiêu cực và đổ lỗi cho người khác, đó có thể là dấu hiệu cần chú ý.
Ngược lại, một ứng viên trưởng thành thường có cách nhìn cân bằng hơn.
Họ có thể chia sẻ cả những điểm tốt và những khó khăn trong công việc trước đây.
Đưa ra một tình huống giả định
Một cách hiệu quả khác là đưa ra tình huống giả định trong công việc.
Ví dụ, bạn có thể hỏi ứng viên họ sẽ làm gì khi gặp khách hàng không hài lòng.
Hoặc bạn có thể hỏi họ sẽ xử lý thế nào nếu dự án gặp khó khăn.
Cách họ trả lời giúp bạn hiểu cách họ suy nghĩ và phản ứng trong công việc.
Quan sát cách ứng viên đặt câu hỏi
Những câu hỏi mà ứng viên đặt ra trong buổi phỏng vấn cũng rất quan trọng.
Một người quan tâm đến công việc thường hỏi về mục tiêu của vị trí hoặc cách đội nhóm làm việc.
Họ có thể hỏi về văn hóa công ty hoặc cơ hội phát triển.
Điều này cho thấy họ đang suy nghĩ nghiêm túc về vai trò của mình.
Chú ý đến sự chuẩn bị của ứng viên
Sự chuẩn bị trước buổi phỏng vấn cũng phản ánh thái độ làm việc.
Một ứng viên tìm hiểu về công ty trước khi đến phỏng vấn thường cho thấy họ quan tâm đến cơ hội này.
Họ có thể biết về sản phẩm hoặc dịch vụ của công ty.
Những chi tiết nhỏ như vậy có thể cung cấp nhiều thông tin hơn chúng ta nghĩ.
Vì sao đánh giá thái độ cần kết hợp với các bước tuyển dụng khác?
Đánh giá thái độ không nên chỉ dựa vào một câu hỏi duy nhất.
Nó cần được kết hợp với việc sàng lọc hồ sơ và đánh giá năng lực.
Mỗi bước trong quy trình tuyển dụng giúp cung cấp thêm thông tin về ứng viên.
CV giúp nhà tuyển dụng hiểu kinh nghiệm làm việc.
Phỏng vấn giúp hiểu cách ứng viên suy nghĩ và làm việc.
Một số doanh nghiệp cũng sử dụng bài test hoặc thử việc để đánh giá thêm.
Khi các bước này được kết hợp với nhau, khả năng tuyển đúng người sẽ cao hơn.
Ví dụ về một buổi phỏng vấn hiệu quả
Giả sử doanh nghiệp đang tuyển một nhân viên chăm sóc khách hàng.
Nhà tuyển dụng có thể bắt đầu bằng việc hỏi về kinh nghiệm làm việc trước đây.
Sau đó họ có thể hỏi về một tình huống khi ứng viên phải xử lý khách hàng không hài lòng.
Ứng viên có thể chia sẻ cách họ lắng nghe khách hàng và tìm giải pháp.
Cuối cùng nhà tuyển dụng có thể đưa ra một tình huống giả định để xem ứng viên phản ứng như thế nào.
Trong quá trình này, nhà tuyển dụng không chỉ nghe câu trả lời.
Họ cũng quan sát cách ứng viên suy nghĩ và giao tiếp.
Những chi tiết này giúp nhà tuyển dụng hiểu rõ hơn về thái độ làm việc của ứng viên.
Góc nhìn từ An Phạm Nhân Sự
Khi làm việc với nhiều doanh nghiệp nhỏ, tôi nhận ra một điều khá phổ biến. Nhiều CEO dành rất nhiều thời gian cho phỏng vấn nhưng vẫn tuyển sai người.
Nguyên nhân thường không nằm ở ứng viên. Vấn đề nằm ở cách doanh nghiệp thiết kế quy trình tuyển dụng và cách đặt câu hỏi trong buổi phỏng vấn.
Nếu bạn đang muốn xây dựng hệ thống tuyển dụng giúp chọn đúng người ngay từ đầu, bạn có thể tham khảo thêm các chia sẻ chuyên sâu của tôi về tuyển dụng và phát triển đội ngũ tại trang của tôi.
Kết luận
Thái độ làm việc là một yếu tố quan trọng trong tuyển dụng.
Một ứng viên có thái độ tích cực thường dễ học hỏi và hợp tác tốt với đội nhóm.
Trong buổi phỏng vấn, nhà tuyển dụng có thể đánh giá thái độ thông qua các câu hỏi về tình huống thực tế, sai lầm trong công việc và cách ứng viên nhìn nhận trải nghiệm trước đây.
Khi kết hợp những phương pháp này với quy trình tuyển dụng rõ ràng, khả năng chọn đúng người sẽ cao hơn.
Điều này giúp doanh nghiệp xây dựng đội ngũ mạnh và phát triển bền vững.
