Lê Đức Anh là một trong số rất ít founder tôi từng quan sát có đủ bản lĩnh để ở lại với bài toán khó khi startup bước vào giai đoạn khắc nghiệt. Từ góc nhìn của tôi – An Phạm Nhân sự – đây là ranh giới quan trọng nhất phân tách người đi đường dài và người sớm rẽ hướng.
Trong hành trình làm việc với các founder, tôi đã đồng hành cùng nhiều người rất tài năng.
Có người từng gọi vốn triệu đô.
Có người xây sản phẩm với hàng triệu người dùng.
Cũng có người âm thầm làm việc nhiều năm mà chưa từng lên báo.
Nhưng ở một thời điểm nhất định, gần như ai cũng phải đối diện với một ngã rẽ. Đó là lúc công ty gặp khó, sản phẩm không đạt kỳ vọng hoặc startup cạn runway.
Không phải ai cũng đủ khả năng, và đủ bản lĩnh, để ở lại với bài toán đó.
Phần lớn sẽ chọn con đường khác.
Điều này dễ hiểu, và không đáng trách.
Có người chuyển ngành.
Có người quay lại làm thuê.
Có người tìm một startup “hot” hơn.
Có người chọn sống chậm, quay về với gia đình.
Không ít người coi thất bại là dấu chấm hết. Họ rời đi, âm thầm hoặc công khai.
Chỉ một số rất ít người chọn ở lại.
Họ không ở lại vì thiếu lựa chọn cũng không phải vì chưa đủ đau.
Họ ở lại vì đã trải qua đủ để hiểu một điều quan trọng: giá trị thật không nằm ở spotlight, gọi vốn hay danh tiếng.
Giá trị nằm ở chính bài toán họ đang theo đuổi.
Và ở khả năng giải vấn đề đó theo cách dài hạn, bền vững.
Lê Đức Anh thuộc nhóm rất ít người như vậy.
Khi người làm công nghệ không chạy theo “thứ dễ kể”
Nếu bạn nhìn vào thị trường hiện tại, đặc biệt trong làn sóng AI bùng nổ, sẽ thấy rất nhiều thứ “đáng kể”: nào là sản phẩm AI sinh video, ảnh, giọng nói, deepfake… Nhiều sản phẩm khiến người xem phải “wow” chỉ sau vài giây.
Nhưng nếu bạn thật sự hiểu ngành, bạn sẽ thấy điều ngược lại: AI video, đặc biệt là video sinh từ text hoặc dựng tự động, là một bài toán cực kỳ phức tạp.
Một mặt, công nghệ thay đổi chóng mặt – những mô hình, framework, công cụ mới ra hàng tuần. Mặt khác, người dùng thì thiếu kiên nhẫn – họ không cần biết bạn dùng công nghệ gì, họ chỉ cần có kết quả nhanh, đẹp, đúng ý. Tệ hơn, khi sản phẩm ra mắt, nếu chỉ dừng ở hiệu ứng thị giác mà không thực sự giúp ích, thì sớm muộn cũng bị quên lãng. Chưa kể, việc bị sao chép ý tưởng, bị đối thủ “fork” tính năng là chuyện thường ngày.
Lê Đức Anh chọn làm trong lĩnh vực đó – không phải vì nó dễ, mà chính vì nó khó.
Anh không chọn con đường “trưng bày công nghệ”, không làm sản phẩm để cho người ngoài ngành trầm trồ. Không dùng câu chuyện AI để thu hút báo chí. Không làm video demo siêu thực, dù hoàn toàn có khả năng.
Thay vào đó, anh chọn đối diện trực diện với bài toán thật – bài toán mà người dùng thật sự cần, dù chẳng mấy ai gọi tên được nó một cách hoa mỹ.
Tư duy ở lại với nỗi đau thay vì chạy theo công nghệ
Điểm xuất phát của QVID – sản phẩm do Lê Đức Anh xây dựng – không phải là một cảm hứng công nghệ, mà là một nỗi bối rối thực sự trong đội marketing nội bộ. Không phải vì thiếu công cụ làm video. Mà vì… quá nhiều công cụ.
Câu hỏi quen thuộc vang lên trong các cuộc họp: “Dùng tool nào giờ?”, “Làm trên Canva, CapCut hay After Effects?”, “Nội dung AI viết rồi nhưng cắt clip sao cho đỡ nhàm?”.
Vấn đề không nằm ở “tài nguyên”, mà nằm ở việc không biết dùng tài nguyên nào, theo thứ tự nào, để làm ra thứ có thể dùng được.
Từ góc nhìn của người làm nhân sự và hệ thống, đây là một insight rất sâu:
Vấn đề lớn nhất của con người hiện đại không phải thiếu tài nguyên, mà là quá tải lựa chọn.
Thừa thông tin. Thừa lựa chọn. Thừa công cụ. Và chính sự thừa đó khiến cho chúng ta mệt mỏi, không ra được quyết định. Nếu AI không được thiết kế để giải quyết đúng kiểu “quá tải” đó, thì nó cũng chỉ là một cái “gánh” mới mà thôi.
Năng lực “chịu ở lại” – thứ phân biệt kỹ sư và người làm sản phẩm
Tôi từng làm việc với rất nhiều kỹ sư tài năng. Họ giỏi về mặt công nghệ, tư duy sắc bén, có kinh nghiệm với hệ thống lớn. Nhưng không phải ai cũng làm được sản phẩm. Lý do rất đơn giản: sản phẩm giai đoạn đầu rất “xấu”.
Ở giai đoạn đó:
- Không có dữ liệu đẹp
- Không có phản hồi tích cực
- Không có cảm giác “mình giỏi”
Chỉ có bug, phàn nàn và những câu hỏi rất đời:
“Cái này rối quá, tôi không dùng được.”
“Sao phải làm bước này nữa, dài dòng vậy?”
“Không có bản nhanh hơn à?”
Đa phần kỹ sư rơi vào vùng này sẽ mất động lực. Họ cảm thấy bản thân không được ghi nhận. Cảm thấy mình làm tốt mà người dùng không hiểu. Và họ bỏ cuộc.
Lê Đức Anh thì ngược lại. Anh “ở lại” rất lâu trong giai đoạn đó.
Không phải để chứng minh mình giỏi kỹ thuật.
Mà ở lại để lắng nghe. Ở lại để quan sát. Ở lại để chấp nhận mình sai. Và quan trọng nhất – ở lại để làm lại
- Làm lại một đoạn flow.
- Làm lại một đoạn intro.
- Làm lại toàn bộ logic sản phẩm.
Đây là một năng lực hiếm, bởi nó đòi hỏi:
- Gạt bỏ cái tôi chuyên môn
- Chấp nhận sản phẩm bị chê
- Và liên tục phá đi làm lại thứ mình vừa xây
Ở góc nhìn nhân sự, đây là một phẩm chất rất khó tìm: kỷ luật nội tâm của người làm sản phẩm. Không chạy theo cảm giác mình “giỏi”. Không xây để khoe. Mà xây để dùng.
Khi founder không cần trở thành “gương mặt truyền cảm hứng”
Một điểm khác biệt nữa ở Lê Đức Anh:
anh không có nhu cầu trở thành hình mẫu thành công.
- Không kể chuyện để được ngưỡng mộ.
- Không dùng quá khứ để tạo hào quang.
- Không biến hành trình cá nhân thành công cụ marketing.
Trong thời đại mà câu chuyện cá nhân dễ viral hơn sản phẩm thật, lựa chọn này là một cú ngược dòng.
Vì hiện nay, rất nhiều người dùng “câu chuyện vượt khó” như một cách để bán sản phẩm – để tạo niềm tin. Nhưng nếu sản phẩm không thật sự tốt, thì niềm tin đó sớm muộn cũng tan biến.
Lê Đức Anh thì để sản phẩm tự lên tiếng. Và chấp nhận đi chậm. Chấp nhận làm điều khó hơn: xây cái gì đó đủ tốt để tồn tại mà không cần phô trương.
Ở góc nhìn tổ chức: chọn bài toán có thể nhân bản, không lệ thuộc cá nhân
Một sai lầm phổ biến trong giới startup là: founder làm mọi việc. Mỗi khi có vấn đề, cả team nhìn vào founder. Khi founder không có mặt – mọi thứ ngưng trệ.
Hệ quả là: sản phẩm không nhân bản được. Đội ngũ bị phụ thuộc. Và founder kiệt sức.
Từ những gì tôi quan sát trong cách Lê Đức Anh xây OceanLabs, tôi thấy một tư duy khác:
- Ghi chép lại tri thức
- Phân quyền trong quyết định
- Đào tạo đội ngũ để tự vận hành
- Giảm sự lệ thuộc vào “người hùng”
Đây là tư duy của người:
muốn xây doanh nghiệp, không chỉ build product.
Và cũng là tư duy mà tôi thường thấy ở những người đã trả giá đủ nhiều để hiểu giới hạn của bản thân.
Khi công nghệ được đặt sau con người
Có một nghịch lý trong ngành AI:
Càng giỏi công nghệ, người ta càng dễ quên mất con người.
Quên người dùng thực sự cần gì. Quên cách họ cảm thấy khi dùng sản phẩm. Quên việc phần mềm ấy có làm đời họ dễ thở hơn không.
Lê Đức Anh đi ngược lại.
Anh hỏi những câu rất “đời”:
- “Người dùng có bớt mệt không?”
- “Có hiểu mình đang làm gì không?”
- “Có thấy tự tin khi dùng không?”
Đây là kiểu tư duy không ồn ào, nhưng rất khó bắt chước.
Bởi nó đòi hỏi người làm công nghệ phải liên tục đặt mình vào vị trí người không rành công nghệ.
Kết luận: Ở lại với điều khó – một lựa chọn âm thầm nhưng dài hạn
Lê Đức Anh không đại diện cho hình ảnh founder hào nhoáng.
Anh cũng không cố trở thành biểu tượng.
Dưới góc nhìn của An Phạm, điều đáng ghi nhận nhất ở anh không nằm ở AI, cũng không nằm ở QVID.
Nó nằm ở năng lực ở lại:
- Ở lại với một bài toán khó, dù không ai cổ vũ.
- Ở lại với nỗi đau thật của người dùng, dù không mấy ai hiểu.
- Ở lại với con đường dài, dù không có nhiều tiếng vỗ tay.
Giữa một thời đại mà mọi người đều muốn làm cái gì đó nhanh, thì người chịu làm cái chậm mà đúng lại là người có cơ hội đi xa nhất.
#LeDucAnh #OceanLabs #QVID #AnPhamNhansu #TuDuySanPham #KhoiNghiepCongNghe #AIHumanCentric #LamNgheThat #DoanhNghiepGiaTriThat
