Nhiều doanh nghiệp dành rất nhiều thời gian cho phỏng vấn. Nhưng sau khi tuyển dụng, họ vẫn nhận ra ứng viên không phù hợp.
Một nhân viên có thể trả lời rất tốt trong buổi phỏng vấn. Họ nói chuyện tự tin, trình bày rõ ràng và thể hiện kinh nghiệm khá ấn tượng.
Nhưng khi bắt đầu làm việc, kết quả lại không như kỳ vọng.
Tình huống này xảy ra khá thường xuyên trong tuyển dụng.
Nguyên nhân nằm ở chỗ nhiều buổi phỏng vấn chỉ tập trung vào câu trả lời của ứng viên. Nhà tuyển dụng nghe những gì ứng viên nói nhưng chưa kiểm tra được năng lực thực sự.
Trong bài trước về 5 bước sàng lọc hồ sơ ứng viên nhanh mà vẫn chọn đúng người, chúng ta đã nói rằng CV chỉ giúp chọn ra danh sách ứng viên tiềm năng. Nhưng để hiểu rõ năng lực thật, buổi phỏng vấn đóng vai trò rất quan trọng.
Một buổi phỏng vấn hiệu quả cần giúp nhà tuyển dụng hiểu rõ cách ứng viên suy nghĩ và làm việc.

Một buổi phỏng vấn hiệu quả cần giúp chúng ta biết điều gì?
Phỏng vấn không chỉ để nghe ứng viên nói về bản thân.
Mục tiêu chính của phỏng vấn là hiểu cách ứng viên suy nghĩ và hành động trong công việc.
Một buổi phỏng vấn tốt thường giúp nhà tuyển dụng trả lời ba câu hỏi quan trọng.
Ứng viên đã từng đạt được kết quả gì trong công việc trước đây.
Cách họ giải quyết vấn đề khi gặp khó khăn.
Và cách họ hợp tác với đội nhóm.
Những yếu tố này thường quan trọng hơn việc ứng viên trả lời trôi chảy.
Một ứng viên có thể nói rất hay về kỹ năng của mình. Nhưng nếu không có ví dụ cụ thể, rất khó biết họ thực sự đã làm được gì.
Sai lầm phổ biến khi phỏng vấn ứng viên
Nhiều buổi phỏng vấn không mang lại thông tin hữu ích vì mắc phải một số sai lầm phổ biến.
Hỏi những câu hỏi quá chung chung
Nhiều nhà tuyển dụng thường bắt đầu bằng những câu hỏi quen thuộc.
Ví dụ như yêu cầu ứng viên giới thiệu về bản thân hoặc chia sẻ điểm mạnh và điểm yếu.
Những câu hỏi này thường dẫn đến những câu trả lời đã được chuẩn bị sẵn.
Ứng viên có thể luyện tập trước và đưa ra những câu trả lời khá hoàn hảo.
Nhưng những câu trả lời đó chưa chắc phản ánh năng lực thật.
Nhà tuyển dụng nói quá nhiều
Trong nhiều buổi phỏng vấn, nhà tuyển dụng dành khá nhiều thời gian để giới thiệu về công ty.
Điều này khiến thời gian tìm hiểu ứng viên bị giảm.
Phỏng vấn nên là cơ hội để hiểu ứng viên. Vì vậy phần lớn thời gian nên dành cho việc đặt câu hỏi và lắng nghe.
Chỉ dựa vào cảm nhận cá nhân
Có những ứng viên tạo ấn tượng tốt trong vài phút đầu.
Họ giao tiếp tự tin và tạo thiện cảm.
Nhưng ấn tượng ban đầu không phải lúc nào cũng phản ánh năng lực làm việc.
Nếu chỉ dựa vào cảm giác, nhà tuyển dụng rất dễ đưa ra quyết định sai.

5 cách phỏng vấn giúp phát hiện năng lực thật
Hỏi về tình huống thực tế
Một trong những cách hiệu quả nhất là hỏi về những tình huống thực tế trong công việc trước đây.
Ví dụ, thay vì hỏi ứng viên có kỹ năng bán hàng không, bạn có thể hỏi họ đã từng xử lý một khách hàng khó tính như thế nào.
Câu trả lời thường cho thấy cách ứng viên suy nghĩ và hành động trong thực tế.
Yêu cầu ứng viên mô tả kết quả cụ thể
Một ứng viên có kinh nghiệm thật thường có thể mô tả kết quả công việc của mình.
Ví dụ, họ có thể nói về doanh số đã đạt được hoặc dự án đã hoàn thành.
Những thông tin cụ thể giúp nhà tuyển dụng hiểu rõ hơn về năng lực của ứng viên.
Ngược lại, những câu trả lời chung chung thường khó đánh giá.
Đặt câu hỏi tiếp theo
Khi ứng viên đưa ra câu trả lời chung chung, hãy hỏi thêm chi tiết.
Ví dụ, bạn có thể hỏi vai trò của họ trong dự án là gì.
Bạn cũng có thể hỏi họ đã học được điều gì từ trải nghiệm đó.
Những câu hỏi tiếp theo giúp kiểm tra độ chính xác của thông tin và hiểu rõ hơn về cách ứng viên làm việc.
Kiểm tra cách suy nghĩ
Ngoài kinh nghiệm, cách ứng viên suy nghĩ cũng rất quan trọng.
Bạn có thể đưa ra một tình huống giả định và hỏi họ sẽ xử lý như thế nào.
Ví dụ, bạn có thể hỏi họ sẽ làm gì nếu khách hàng từ chối sản phẩm hoặc nếu dự án gặp khó khăn.
Những câu hỏi này giúp bạn hiểu cách ứng viên phân tích vấn đề.
Quan sát cách ứng viên giao tiếp
Cách ứng viên giao tiếp trong buổi phỏng vấn cũng cung cấp nhiều thông tin.
Họ có lắng nghe câu hỏi không.
Họ có trả lời rõ ràng không.
Những yếu tố này phản ánh cách họ làm việc với đồng nghiệp và khách hàng.
Vì sao phỏng vấn cần có cấu trúc rõ ràng?
Nhiều doanh nghiệp phỏng vấn theo cảm tính.
Họ đặt câu hỏi khác nhau cho từng ứng viên.
Cách này khiến việc so sánh giữa các ứng viên trở nên khó khăn.
Một quy trình phỏng vấn rõ ràng giúp doanh nghiệp đánh giá ứng viên công bằng hơn.
Ví dụ, bạn có thể chuẩn bị sẵn danh sách câu hỏi cho từng vị trí.
Điều này giúp mọi ứng viên được đánh giá theo cùng một tiêu chí.
Ví dụ về một buổi phỏng vấn hiệu quả

Giả sử doanh nghiệp đang tuyển một nhân viên bán hàng.
Nhà tuyển dụng có thể bắt đầu bằng việc hỏi ứng viên về kinh nghiệm làm việc trước đây.
Sau đó, họ có thể hỏi về một tình huống cụ thể khi ứng viên phải thuyết phục khách hàng.
Ví dụ, ứng viên có thể được hỏi về một khách hàng khó tính mà họ từng gặp.
Cuối cùng, nhà tuyển dụng có thể đưa ra một tình huống giả định để xem ứng viên xử lý như thế nào.
Trong suốt buổi phỏng vấn, nhà tuyển dụng tập trung lắng nghe và đặt câu hỏi tiếp theo khi cần.
Cách tiếp cận này giúp buổi phỏng vấn cung cấp nhiều thông tin hơn.
Vai trò của hệ thống tuyển dụng
Một buổi phỏng vấn hiệu quả thường nằm trong một hệ thống tuyển dụng rõ ràng.
Hệ thống này bao gồm các bước như sàng lọc hồ sơ, phỏng vấn và đánh giá ứng viên.
Khi doanh nghiệp có quy trình tuyển dụng rõ ràng, việc chọn đúng người sẽ dễ dàng hơn.
Điều này đặc biệt quan trọng khi doanh nghiệp đang phát triển nhanh.
Một hệ thống tuyển dụng tốt giúp giảm rủi ro tuyển sai người.
Góc nhìn từ An Phạm Nhân Sự

Trong nhiều doanh nghiệp SME, CEO thường trực tiếp tham gia phỏng vấn ứng viên.
Điều này giúp họ hiểu rõ đội ngũ tương lai của mình.
Tuy nhiên, nếu buổi phỏng vấn không có cấu trúc rõ ràng, nhà tuyển dụng rất dễ bị ảnh hưởng bởi cảm xúc.
Một vài câu hỏi đúng có thể giúp buổi phỏng vấn trở nên hiệu quả hơn rất nhiều.
Khi câu hỏi tập trung vào tình huống thực tế và kết quả công việc, nhà tuyển dụng sẽ dễ nhìn thấy năng lực thật của ứng viên.
Kết luận
Phỏng vấn là bước rất quan trọng trong quá trình tuyển dụng.
Một buổi phỏng vấn tốt không chỉ nghe ứng viên trả lời mà còn giúp hiểu cách họ làm việc.
Khi nhà tuyển dụng tập trung vào tình huống thực tế, kết quả công việc và cách ứng viên suy nghĩ, khả năng chọn đúng người sẽ cao hơn.
Điều này giúp doanh nghiệp xây dựng đội ngũ mạnh và phát triển bền vững.
